25-08-2026 “Oisterwijk, let op uw saeck!” (Slot)

 Eerder publiceerde PIT Onderzoek onder bovenstaande titel over de procedures van de gemeente Oisterwijk bij de bestuursrechter over de Omgevingswet. De meest recente gegevens laten een trendbreuk zien: het aantal procedures neemt af en de gemeente krijgt van de rechter vaker gelijk. Of dat blijvend is zal de toekomst ons leren.

PIT Onderzoek - door Jos van Luyck & Kees van Elderen

 

Uit eerdere onderzoeken van PIT Onderzoek bleek dat de gemeente Oisterwijk de laatste jaren bekend stond als een gemeente waarvan besluiten opvallend vaak door inwoners, bedrijven en organisaties bij de bestuursrechter werden aangevochten. Vaak kreeg de gemeente ongelijk of een tik op de vingers. Maar nieuwe cijfers laten een trendbreuk zien: Oisterwijk procedeert minder en trekt minder vaak bij de rechter aan het kortste eind.

Sterke daling
Uit de meest recente cijfers blijkt dat het aantal bestuursrechtelijke procedures, waarin de gemeente Oisterwijk partij was, in drie jaar daalde met 58%. Namelijk van 24 in 2023/2024 naar 10 in 2025/2026. Ook in vergelijking met omliggende gemeente, zoals Goirle, Alphen-Chaam en Hilvarenbeek komt Oisterwijk nu beter voor de dag. Zeker als rekening wordt gehouden met het grotere aantal inwoners per gemeente. Er zijn niet alleen minder procedures, ook de uitkomsten van de procedures pakken voor de gemeente Oisterwijk vaker gunstiger uit. Verloor in 2023/2024 Oisterwijk nog 75% van de zaken, een jaar later was dat gedaald tot 33%. In 2025/2026 liep het percentage weer op naar 50%, maar dat was vooral te wijten aan nalatigheid van de gemeente. In 30 % van de gevallen kwam zij namelijk niet bij een zitting opdagen of reageerde de gemeente niet op vragen van de rechter. Er is dus nog steeds ruimte voor verbetering.

Wat verklaart deze omslag?
Enkel de cijfers geven geen duidelijke verklaring voor de omslag. Ook de gemeente gaf daarover eerder geen uitsluitsel. Maar vier mogelijke factoren tekenen zich af. Als besluiten zorgvuldiger worden voorbereid en gecommuniceerd, worden ze minder aangevochten en zal de rechter minder vaak in het nadeel van de gemeente beslissen. De gemeente heeft eerder aangegeven vaker te willen inzetten op overleg en mediation, voordat een conflict escaleert. Ook dat kan hebben bijgedragen aan minder procedures en betere resultaten. Gebleken is ook dat de gemeente zich in juridisch ingewikkelde zaken vaker dan voorheen laat bijstaan door een gespecialiseerd advocatenkantoor. En tenslotte zijn er mogelijk minder complexe dossiers, gewoon toeval omdat er in sommige jaren meer gevoelige of ingewikkelde dossiers zijn dan in andere jaren.

Op de goede weg
Uit de cijfers blijkt wel degelijk dat de gemeente Oisterwijk op de goede weg is. De daling van het aantal procedures gecombineerd met betere resultaten, wijst op een mogelijke verbetering van de kwaliteit van de uitvoering en van de juridische onderbouwing. Maar het is nog te vroeg voor een definitieve conclusie. Enerzijds is nog verdere verbetering mogelijk en anderzijds moet nog blijken of de daling structureel is of incidenteel. PIT Onderzoek blijft de ontwikkelingen volgen en zal daarover opnieuw aan de bel trekken als toekomstige cijfers daar aanleiding toe geven.