16-02-2026 Inwonersparticipatie blijft gebrekkig in Oisterwijk
Met de verkiezingen in zicht gaat PIT Onderzoek na in welke mate de afspraken uit het Bestuursakkoord 2021-2026 zijn gerealiseerd. Dit keer aandacht voor communicatie en inwonersparticipatie.
Door Jos van Luyck & Kees van Elderen
Uit het Bestuursakkoord 2021-2026
De samenwerking tussen onze inwoners, de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie wordt nadrukkelijk en actief gezocht. Inwonersparticipatie vinden wij van groot belang. Inwoners worden tijdig (aan de voorkant) betrokken bij een initiatief. Alleen zo kunnen we een optimale dialoog tot stand brengen. Dit alles lezen we in het Bestuursakkoord.
Hoe is daar invulling aan gegeven?
De goede voornemens werden door de gemeente direct vastgelegd in de visie “Dienstverlening doen we samen”. Goede communicatie was belangrijk, zoals een goede uitleg, een snelle reactie en een meedenkende gemeente. In 2022 bleek uit de Quick Scan Lokale Democratie dat er ruimte is voor verbetering: slechts 23% van de ondervraagden voelde zich gehoord en maar 18 % sprak over duidelijke communicatie. Dit was aanleiding om daarop in te zetten met het opstellen van het Strategisch Communicatieplan 2023. Daarin wordt onder andere de volgende belofte gedaan: we communiceren wat we doen en waarom we dat doen. Ook instrumenten zagen het licht, zoals het burgerpanel en een vernieuwde website.
In 2024 ging namens de Gemeenteraad ook de Rekenkamer op onderzoek uit. Het leverde een rapport op waar PIT Onderzoek kritische kanttekeningen bij plaatste, onder andere wat betreft de zeer beperkte steekproef. Op grond van die steekproef oordeelde de Rekenkamer toch positief over de inhoudelijke kwaliteit van de gemeentelijke communicatie, wel met daarnaast een aantal verbeterpunten een aanbevelingen. Die werden slechts deels door het college overgenomen. Zo werd al hard gewerkt aan het project ‘heldere taal’, dat moest zorgen voor meer begrijpelijke brieven en berichten. Maar de aanbeveling om de tevredenheid van de inwoners over de communicatie frequent te meten en daarover te rapporteren, werd niet overgenomen. En afspraken over concrete afhandel- en reactietermijnen van brieven van inwoners kwamen er niet.
Participatie
Ten aanzien van inwonersparticipatie werd de aanbeveling gedaan om bij majeure projecten vooraf een participatieplan aan de gemeenteraad voor te leggen. Maar er was al een “Handreiking Participeren doen we samen”, waarin de betrokkenheid van inwoners, ondernemers, verenigingen en andere belanghebbenden wordt geregeld. Dat juist daarin wordt benadrukt dat “er ruimte is voor verbetering”, dat je “met duidelijke afspraken problemen kunt voorkomen” en dat het ‘vaak aan de voorkant mis gaat” overtuigde niet. Het College wilde ook deze aanbeveling niet opvolgen.
Direct daarna ging het al mis met het project Pannenschuur VI: een raadslid noemde dat “een flinke uitglijder”. En daar bleef het niet bij. Denk ook aan de gang van zaken rond het Staalbergen, de transitie van industrieterrein KVL Noord, het plan voor nieuwe bedrijventerreinen en de inzet van de Duurzame Energie Coöperatie Oisterwijk. In de communicatie werd zelfs de gemeenteraad over het hoofd gezien, toen die verstoken bleef van het (negatieve) oordeel van de provincie over de gemeentelijke plannen voor de rondweg Moergestel.
Conclusie
De gemeente Oisterwijk heeft de ambities uit het Bestuursakkoord 2021 op het gebied van communicatie en inwonersparticipatie slechts beperkt waargemaakt. Voor transparantie en een optimale dialoog lijkt het nuttig om de diverse aanbevelingen nog eens na te lezen en op te volgen.
De artikelen die PIT Onderzoek over dit onderwerp schreef kunt u vinden op www.pitonderzoek.nl onder het kopje Publicaties/Gemeente Oisterwijk/externe communicatie